การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างศักยภาพนักวิจัยชุมชน: การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม

Abstract

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์รูปแบบการเสริมสร้างศักยภาพนักวิจัยชุมชน โดยประยุกต์ใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมในการศึกษา มีการด าเนินการ 4ขั้นตอน คือ วางแผน ปฏิบัติการ การสังเกต และการสะท้อนผล ใช้เทคนิคการเก็บข้อมูล ได้แก่ การสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม การเปิดวงสุนทรียสนทนาและการสังเกต โดยมีนักวิจัยชุมชนในพื้นที่อ าเภอปากพลี จังหวัดนครนายก ที่ผ่านการคัดเลือกตามคุณสมบัติที่ก าหนดเป็นผู้ร่วมวิจัย จ านวน 21 คน ผลการศึกษารูปแบบการเสริมสร้างศักยภาพนักวิจัยชุมชน พบ 4 กระบวนการส าคัญ ได้แก่ 1) การค้นหาตนเอง 2) ก าหนดเป้าหมายการเรียนรู้ 3) ปฏิบัติซ้ าและสะท้อนผล และ 4) ไม่ท าโดยล าพังค้นหาเครือข่าย ผลการศึกษาผลลัพธ์การเปลี่ยนแปลงจากรูปแบบการเสริมสร้างศักยภาพนักวิจัยชุมชนพบการเปลี่ยนแปลง 3 มิติ ได้แก่ 1) มีความสามารถในการคิดอย่างมีพลัง 2) มีความสามารถในการปฏิบัติอย่างมีส่วนร่วม และ3) มีทักษะในการส่งต่อองค์ความรู้ ผลจากการวิจัยรูปแบบการเสริมสร้างศักยภาพนักวิจัยชุมชนนี้ เป็นรูปแบบที่มาจากผู้ร่วมวิจัยที่เป็นผู้มีพื้นฐานและประสบการณ์การวิจัย ดังนั้นบุคคลหรือหน่วยงานที่จะน ารูปแบบไปประยุกต์ใช้ควรค านึงถึงพื้นฐานของผู้ได้รับการพัฒนา คือต้องเป็นผู้ที่มีประสบการณ์ในการท าวิจัยเพื่อชุมชนหรือมีประสบการณ์ในกระบวนการวิจัยมาแล้