การจัดเก็บภาษีจากการทำเกษตรกรรมภายในอำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ ระหว่าง พ.ศ. 2372-2482

Abstract

บทความวิจัยนี้ศึกษาการจัดเก็บภาษีจากการใช้พื้นที่เพื่อการทำเกษตรกรรมภายในอำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ ระหว่าง พ.ศ. 2372 - 2482 เมื่อเริ่มมีการจัดระบบการเก็บภาษีอย่างเป็นรูปธรรมขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว จนกระทั่งมีสภาผู้แทนราษฎรภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง และพบว่าภาษีที่จัดเก็บมาแต่เดิมไม่เหมาะสมกับยุคสมัย ผลการศึกษาพบว่า การเรียกเก็บภาษีที่เกี่ยวกับการใช้พื้นที่เพื่อการทำเกษตรกรรมภายในอำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการนั้นมีทั้งหมด 4 ประเภท ได้แก่ 1) “อากรสวนจาก” เรียกเก็บจากการทำสวนจาก 2) “อากรสวนใหญ่” เรียกเก็บจากการทำสวนผลไม้ หรือสวนไม้ยืนต้นประเภทต่างๆ 3) “อากรค่านา” เรียกเก็บจากพื้นที่การเพาะปลูกข้าว และ 4) “อากรนาเกลือ” เรียกเก็บจากการใช้พื้นที่ผลิตเกลือ การเก็บภาษีเบื้องต้นเริ่มจาก “อากรสวนจาก” ใน พ.ศ. 2372 และยุติการเก็บภาษีทุกประเภทตามมติของสภาผู้แทนราษฎรใน พ.ศ. 2482